Batterij-kennis
Ik wist jarenlang niet waarvan mijn batterij oplaadde. Ik wist vooral wanneer ze leeg was.
Als iemand me in de eerste jaren van het moederschap vroeg wat ik deed om te ontspannen, had ik daar eigenlijk geen deftig antwoord op. Alleen naar de supermarkt gaan voelde op sommige dagen verdacht veel als vrije tijd. En eens naar het toilet kunnen zonder dat er iemand aan de andere kant van de deur “mamaaaa” riep, kwam aardig in de buurt van wellness.
“Je moet ook tijd maken voor jezelf”, hoorde ik weleens. Maar stel dat iemand je plots twee uur cadeau doet: weet je dan ook wat je met die twee uur moet doen om er daadwerkelijk van op te laden?
Ik wist dat lange tijd niet zo goed.
Moeder worden was de periode waarin ik dat voor het eerst echt begon te merken. Niet omdat vermoeidheid exclusief bij het moederschap hoort, maar omdat er toen nogal veel tegelijk verschoof. Mijn tijd, mijn lijf, mijn verantwoordelijkheden en ook gewoon ikzelf.
Ik heb me in die jaren regelmatig een soort wandelend lijk gevoeld, met watten in mijn hoofd.
En mijn verhouding tot vermoeidheid was lang behoorlijk duaal.
Ik wilde er heel graag vanaf, maar ik wilde vooral ook niet te veel voelen dát ik moe was. Vermoeidheid voelde als iets wat in de weg zat. Ik wilde werken, moederen, afspreken, denken, plannen maken, dingen doen. Niet voortdurend mijn leven organiseren rond hoeveel energie ik nog overhad.
En dan kwam het advies: “Je moet slapen.” Nee, echt? Je ligt om 22.30 uur in bed te berekenen hoeveel uur slaap je nog kunt halen als je nú in slaap valt. Om 23.14 uur is dat al wat minder. Om 00.07 uur begint morgen er ronduit zorgwekkend uit te zien.
Bijzonder rustgevend allemaal.
Mijn verhouding tot vermoeidheid is met de jaren wel veranderd. Ik ben ze minder als tegenstander gaan zien. Soms vertelt ze me dat ik te lang over mijn grenzen ben gegaan of dat mijn hoofd vol zit. Soms heb ik beweging nodig in plaats van mijn zetel. En soms ben ik gewoon moe, punt. Mijn batterij leren kennen betekende ook stoppen met boos worden wanneer ze aangeeft dat ze leeg is.
Batterij-kennis is dan ook geen handleiding die ik eindelijk gevonden heb, eerder iets wat ik al doende leer.
En evengoed ook onderdeel van batterij-kennis: toelaten dat je het niet alleen moet proberen te doen. Hulp vragen. Gesprekken aangaan met de mensen rondom je. Over taakverdeling thuis en over wat je nodig hebt. Een netwerk bouwen. Niet automatisch alles zelf moeten blijven dragen.
Ook onze verhouding tot werk hoort daar voor mij bij. Werk kan veel vragen van een batterij, soms te veel. Voor mij hoort dus ook de vraag erbij wat werk met je energie doet.
Ik ben zelf na een moeilijke periode van job veranderd omdat ik moest vaststellen dat de context waarin ik werkte niet meer bij mij paste. Ook daar bleek het behoorlijk helpend om het niet allemaal zelf te moeten uitzoeken. Iemand die meedenkt, vragen stelt, spart: wat kan je goed, wat vind je belangrijk, welke waarden passen bij jou?
Want werk kan ook voeden. Omdat je er je sterktes in kwijt kunt, je zinvol voelt, verbinding ervaart en/of gewoon graag doet wat je doet.
En idealiter hoef je het ook daar niet allemaal alleen te dragen. Mensen bij wie je terechtkunt, een leidinggevende die mee kan denken, mensen die soms iets opvangen of gewoon even luisteren, maken mee deel uit van een context waarin je werkt.
Het betekent ook niet dat alles aan een job leuk moet zijn. Een job mag energie vragen. Er zullen dingen in zitten die je liever niet doet.
Misschien is dat net het moeilijke aan batterij-kennis: dat er geen eenvoudige rekensom bestaat waarbij minder doen automatisch meer of minder energie oplevert. Het gaat ook over wat iets van je vraagt, wat het je geeft en in welke omstandigheden dat gebeurt.
En uiteraard is er ook iets te veranderen aan het systeem waarin onze batterij moet functioneren. Dat we bijvoorbeeld in de politiek nachtelijk onderhandelen niet blijven normaliseren alsof uitputting nu eenmaal hoort bij engagement. Dat we kinderen niet van jongs af aan leren dat stress vooral een probleem is dat opgelost moet worden. Dat zorg voor mensen niet alleen iets is wat we zeggen, maar ook zichtbaar wordt in de ruimte die we ervoor maken. In taal, in middelen en in mensen.
Mijn eigen batterij kan ik steeds beter leren kennen. Maar ik heb niet het hele elektriciteitsnet in handen.
